Europese afstemming in ALS onderzoek

Maart 2015

Het ALS Centrum Nederland is deelnemer en trekker van verschillende grote internationale samenwerkingsprojecten op het gebied van ALS onderzoek. In deze projecten stemmen Europese ALS centra hun dataverzameling en analyse steeds beter op elkaar af, zodat zij data kunnen delen en nog beter onderzoek kunnen doen. Een van de projecten waarin ALS Centrum Nederland het voortouw neemt, is EuroMOTOR; een samenwerking van vijftien Europese ALS centra.

Het effect van ‘vreemde’ aminozuren

De naam EuroMOTOR staat voor: European multidisciplinary ALS network identification to cure motor neuron degeneration. Het doel is om nieuwe processen te ontdekken die betrokken zijn bij het ziekteproces, om daarmee nieuwe behandelingen voor ALS te ontwikkelen. Het project is gesubsidieerd door de Europese Commissie (Seventh Framework Programme).

Van omgevingsfactoren tot DNA

Binnen het EuroMOTOR project zoeken wetenschappers naar de oorzaak van ALS door risicofactoren voor ALS te bekijken, zoals omgevingsfactoren en genetische factoren (DNA). Ook willen ze meer te weten komen over de ontsporing van eiwitten in de motorische zenuwcellen van ALS-patiënten. Sommige eiwitten kunnen gaan klonteren in de zenuwcel eiwitaggregaten). Dit leidt uiteindelijk tot het afsterven van de zenuwcel. Uiteindelijk is het doel van het project om een ziektemodel voor ALS te ontwikkelen en aan de hand daarvan nieuwe potentiele medicijnen te ontwikkelen.

Afstemming van ALS-databases

Binnen een van de werkgroepen van het project worden de diverse nationale databases op elkaar afgestemd. Barbara Thuss, onderzoekscoördinator: “Het is belangrijk dat gegevens op eenzelfde manier worden verzameld, alleen dan kan alle informatie vergeleken worden.

Grote slagkracht

Het ALS Centrum Nederland en de ALS centra in Ierland en Italië hebben de afgelopen drie jaar in hetzelfde databasesysteem gegevens van patiënten en controlepersonen verzameld. Zij nemen dezelfde vragenlijsten af bij patiënten over risicofactoren, zoals hun beroep, sport en voedingspatroon, en werken volgens dezelfde protocollen bij het afnemen van bloed en het laboratoriumonderzoek. Het komend jaar zullen onderzoekers analyses doen op de gegevens uit de drie landen om meer kennis te krijgen over de risicofactoren voor ALS.

Steeds meer internationale ALS centra gaan werken met de in EuroMOTOR ontwikkelde protocollen, bijvoorbeeld ook de ALS centra die wereldwijd meedoen aan Project MinE. Omdat de data op dezelfde manier zijn verzameld kunnen de ALS centra de geanonimiseerde data delen. Analyses worden dan gedaan op data van een grote groep ALS-patiënten en controlepersonen uit meerdere landen. Dit biedt veel meer mogelijkheden voor onderzoek en kans op betere resultaten dan wanneer elk centrum alleen data van eigen patiënten zou gebruiken. ALS stopt immers niet bij de grens!

Kijk voor meer informatie op www.euromotorproject.eu en op www.encals.eu.


WAT IS ER BESPROKEN OP HET ALS/MND CONGRES?

Van 5 tot 7 december 2014 was het jaarlijkse internationale Motor Neuron Disease (MND) symposium in Brussel.

Onder MND vallen zowel ALS, PLS als PSMA. Meer dan 900 wetenschappers, artsen en andere zorgverleners van over de hele wereld waren aanwezig om de laatste resultaten van onderzoek naar deze ziektes te delen.

Onderwerpen waren onder andere onderzoek naar:

• de risicofactoren voor ALS
• genetische oorzaken van ALS
• voeding bij ALS
• geneesmiddelenonderzoek
• beeldvormend onderzoek met MRI of PET-scan
• cognitieve veranderingen bij ALS-patiënten.

Kijk op www.als-centrum.nl en lees het verslag van de verschillende sessies.


Tijdens de postersessies presenteerden diverse wetenschappers hun onderzoek.