Wat levert stamcelonderzoek op?

Juni 2012

Recentelijk is er veel aandacht besteed in de media aan stamcelonderzoek en mogelijke therapie met stamcellen. Dit geldt voor veel verschillende aandoeningen, maar zeker ook voor amyotrofische laterale sclerose (ALS). Wat is nu de stand van zaken?

Cellen

Wat zijn stamcellen nu precies?
Stamcellen zijn cellen die zich nog kunnen ontwikkelen tot alle soorten cellen die het lichaam bevat, zoals zenuwcellen, huidcellen, levercellen, hartcellen, etcetera. Zo kunnen er vanuit stamcellen ook neuronale cellen (zenuwcellen, ruggenmergcellen) worden gekweekt die vrijwel gelijk zijn aan de cellen die zich in het ruggenmerg bevinden.

Van huidcel naar stamcel

Sinds kort is het zelfs mogelijk om van huidcellen van patiënten, verkregen door een klein en pijnloos huidbiopt (stukje weefsel van de huid – red.), met verschillende bewerkingen in het laboratorium, cellen te creëren die zich gedragen als stamcellen. Dit biedt de unieke kans om hiervan zenuwcellen te kweken die, omdat ze hetzelfde genetische materiaal hebben als dat van de patiënten waar ze van verkregen zijn, ook ‘ziek’ zullen worden.

‘Ziekte model’

Zo wordt er in het laboratorium gewerkt aan een ‘ziekte model’, dat in eerste instantie gebruikt kan worden om het achterliggende ziekteproces bij ALS beter te leren begrijpen, maar vervolgens ook kan worden gebruikt om nieuwe medicijnen of andere vormen van therapie op te testen.
Een van de mogelijkheden die een dergelijk ‘ziekte model’ biedt, is kijken of het mogelijk is om de ‘zieke’ zenuwcellen beter te maken door bijvoorbeeld genetische manipulatie. Bij de zenuwcellen wordt dan geprobeerd om de mutatie in het DNA, dus het stuk DNA dat kapot is en waardoor de cellen ziek worden, te repareren.

We hopen op deze manier niet alleen tot nieuwe inzichten te komen over ALS, maar uiteindelijk ook tot nieuwe  behandelingsmogelijkheden.


Drs. Oliver Harschnitz, arts-onderzoeker UMC Utrecht.


De ‘incubators’, dit zijn warmtekasten voorzien van een speciale luchtvochtigheid en CO2, waarin stamcellen worden bewaard tijdens kweek.


Uitvoering van een ‘medium change’. Dit is een verwisseling van medium (lees:voedingsstoffen).