Drie jaar geleden kreeg Arjan Besselink de diagnose ALS. Nu doet hij mee aan wetenschappelijk onderzoek naar een nieuw medicijn. Dat geeft hem energie, houvast en een reden om vooruit te kijken. “Zonder deelnemers is er geen wetenschappelijk onderzoek mogelijk”, zegt Bianca Broere, onderzoekscoördinator bij het ALS Centrum. Zij begeleidt Arjan bij elk bezoek en ziet van dichtbij wat deelname aan een studie voor iemand kan betekenen.

oen Arjan de diagnose kreeg, was hij erg fit. Hij sportte veel en kickbokste. Zwakke enkels had hij zijn hele leven al, en ook zijn schouder blokkeerde weleens. Daardoor vielen de eerste klachten niet meteen op. Pas toen de klachten zich opstapelden, ging hij naar de huisarts en kwam hij bij het ALS Centrum terecht. “Je hoopt op een ander bericht”, zegt hij. “Maar ik voelde al dat het iets ernstigs zou zijn.”

Dit is Arjans tweede medicijnonderzoek, en zijn motivatie is intussen verschoven. “Bij het eerste onderzoek was het echt puur voor mezelf”, zegt hij. “En voor mijn zoontje.” Nick is inmiddels elf. Zonder zijn zoon had Arjan misschien een andere weg gekozen. “Als ik hem niet had gehad, had ik denk ik niet diezelfde wilskracht gehad. Dan had ik het gewoon laten gebeuren.”

Niet langer, wel beter leven
De keuze om te vechten kreeg een concrete vorm. Het eerste onderzoek waar hij aan meedeed, richtte zich op het herstel van spierkracht. Niet omdat Arjan per se langer wilde leven. “Ik hoef geen lengte aan het einde,” zegt hij, “maar ik wil in de tijd die ik heb zoveel mogelijk kunnen doen.”

Inmiddels is daar iets bij gekomen. De onderzoekers doen het werk, zegt hij, maar zonder mensen zoals hij kunnen ze dat niet goed doen. “Wij, de mensen met ALS, zijn onderdeel van de oplossing.”

Dat hij daar zelf waarschijnlijk niets aan heeft, weet hij. “Ik koop altijd aan het einde van het jaar een oudejaarslot. Dan weet ik toch al dat ik niet ga winnen, maar ik droom er wel van.” Zo kijkt hij ook naar deze studie. De kans dat dit onderzoek hem beter maakt, is klein. Maar ooit komt er een onderzoek dat wél werkt.

Een lot voor een ander
Zijn energie komt dan ook niet uit de kans dat hij ‘wint’, maar uit de hoop zelf. “Dat is heel belangrijk voor mij”, zegt hij. Zwaar is het niet om in het ALS Centrum te zijn. “Ik heb hier nooit het gevoel dat ik patiënt ben. Het is gezellig. We lachen heel veel.” Aan het prikken met naalden heeft hij een hekel, maar inmiddels is dat zo vaak gebeurd dat het nu wat makkelijker gaat. “Ik heb zelfs een prikdiploma gekregen”, grapt hij droog.

Wat Arjan beschrijft, herkent Bianca van veel meer deelnemers. “Ik hoor best wel vaak: als ik het niet voor mezelf doe, dan is het wel voor iemand anders”, vertelt ze. “En ik kan me indenken dat je in eerste instantie ook denkt: ik hoop dat het ook iets voor mij doet.” Dat sprankje hoop mag er zijn, vindt ze. Ze is ook eerlijk: een medicijnonderzoek zoekt naar een behandeling en biedt geen garantie aan wie meedoet.

Arjan Besselink
"Als ik mijn zoon niet had gehad, had ik denk ik niet diezelfde wilskracht gehad. Dan had ik het gewoon laten gebeuren."

Het mooie en het moeilijke
Bianca vindt het mooi dat ze in haar werk een band kan opbouwen met de deelnemers. Ze weet wie er binnenkomt en kan vragen hoe het thuis gaat of hoe de vakantie was. “En tegelijk is dat ook moeilijk”, zegt ze. Bianca ziet deelnemers tijdens de studies achteruitgaan. En in de acht jaar dat ze dit werk doet, heeft ze nog geen onderzoek mogen afronden met één duidelijk positief effect. Als een studie stopt of negatief uitpakt, is zij vaak degene die dat vertelt. “Dat vind ik een van de moeilijkste taken die we hier hebben”, zegt ze. Juist daarom probeert ze de bezoeken zo aangenaam mogelijk te maken.

Voor Arjan betekent meedoen aan onderzoek ook dat de ziekte zich op vaste ijkpunten laat zien. “Dat vond ik het lastigst aan het vorige onderzoek. Ik kwam hier lopend binnen. Een paar controles later met een wandelstok. En aan het einde van het onderzoek zat ik in een rolstoel.”

Ook het bericht dat Arjan aan deze studie kon deelnemen, kwam op een lastig moment. Vlak voor een geplande vakantie hoorde hij dat hij op korte termijn moest starten, anders kon hij niet meedoen. “Dat was wel even schakelen”, zegt hij. Samen met Bianca zocht hij naar een oplossing. “Dat was een mooi moment. Dat we samen de planning konden afstemmen. Ik kon uiteindelijk op vakantie, en ook deelnemen.”

Voordat het zover is, moet iemand eerst door een screening heen. En dat is nooit een garantie, legt Bianca uit. “Iemand moet aan de criteria voldoen. De longfunctie moet een bepaald percentage halen. De labuitslagen moeten kloppen.” Zelfs als alles er goed uitziet, moet ze wachten tot de laatste uitslag binnen is voordat ze er iets over kan zeggen. “Dat is altijd wel even een spannend momentje”, zegt ze. “Pas dan kan ik het goede nieuws delen: we gaan door. Ik zie je graag op de afgesproken datum weer terug.”

Bianca Broere
Onderzoekscoördinator bij het ALS Centrum.
"Niet meer een bezoek voor een onderzoek. Maar een bezoek voor een behandeling."

Werk, vrienden en een buurman
Ook buiten het onderzoek vindt Arjan houvast. Hij is leidinggevende in de IT en werkt grotendeels vanuit huis. “Na de diagnose realiseerde ik me hoe leuk ik mijn werk vind”, zegt hij. Daarnaast is er zijn vangnet: zijn zus, een hechte vriendengroep, een buurman die boodschappen meeneemt. Met een deel van die vrienden sport hij al jaren, nog steeds iedere zondag. Ze hebben dezelfde vechtmentaliteit. “Die jongens hoef ik niet eens te bellen”, zegt hij. “Die komen gewoon.”

Meestal is het Arjans zus die met hem meegaat naar de onderzoeksbezoeken. Ook vriend Michel is er regelmatig bij en ziet van dichtbij wat meedoen voor Arjan betekent. “Wij als vrienden zijn heel blij met de onderzoeken”, zegt Michel. “Je vindt iets om energie uit te halen. Alles wat je kunt aangrijpen om het leven makkelijker te maken of het proces af te remmen, dat geeft kracht.”

De tijd tikt door
Aan mensen die twijfelen over deelname, wil Arjan iets meegeven. Hij begrijpt die twijfel goed. “In het begin van je diagnose ben je nog fit. Dan denk je: een onderzoek heeft ook risico’s. Het kan ook slechter worden. Wil ik dat wel?” Maar wachten heeft een prijs. “Als je later denkt: kom maar op, schrijf me maar in, doe alles maar met me, dan kom je er misschien niet meer voor in aanmerking.”

Bianca bevestigt dat: “Veel medicijnonderzoeken stellen een grens aan hoe lang iemand ziek is om mee te mogen doen. De datum van de eerste klachten is daarbij vaak een harde eis.”

Ze begrijpt dat er twijfel kan zijn over deelname aan medicijnonderzoek. Wie daarover twijfelt, mag altijd contact opnemen, zonder dat daar iets aan vastzit. “Deelname is en moet vrijwillig zijn”, zegt ze. “We gaan niemand overhalen.”

Kracht vinden, vooruit blijven kijken
Wat hem overeind houdt, weet Arjan meteen: positiviteit. “Dat geeft me heel veel kracht”, zegt hij. “Ik weet daardoor dat ik heel veel aankan. Lichamelijk was ik een paar jaar terug zo sterk als een beer. Maar inmiddels weet ik dat die kracht ook op een andere plek zit.” Hij wijst naar zijn hoofd. “Het vermogen om door te gaan, ook als iets tegenzit. Natuurlijk lukt het de ene keer beter dan de andere. Maar ik weet dat ik er wel doorheen kom.”

Bianca gelooft dat het er ooit van komt. Er lopen op dit moment zoveel onderzoeken tegelijk, en de aandacht voor ALS groeit. “Mijn hoop is dat we de aard van de bezoeken kunnen gaan omzetten”, zegt ze. “Niet meer een bezoek voor een onderzoek. Maar een bezoek voor een behandeling. Tot die tijd gaan we door.”

Tekst: Tessa Lange, verschenen in ALSNU van november 2026.