Op achtjarige leeftijd verloor radio-dj Wijnand Speelman zijn opa Wim aan ALS. In 2023 liet hij zich opsluiten in het Glazen Huis tijdens 3FM Serious Request voor Stichting ALS Nederland. Sinds 2024 is hij ambassadeur van de stichting. We spraken Wijnand bij zijn oma Riet Speelman thuis aan de keukentafel.
Wie Wijnand en Riet Speelman samen ziet weet direct dat de twee een bijzondere band hebben. Wijnand: “Oma Riet is geen doorsnee oma. Ik kan met haar over alles praten. Over liefde en eenzaamheid, over het leven. Ik was nog jong toen mijn opa overleed. Sindsdien is oma ook mijn opa. Hij is er nog altijd, door haar.” Riet: “Ik kan niet zonder Wijnand. We houden onvoorwaardelijk van elkaar.”
Al is het inmiddels 30 jaar geleden dat Wim Speelman overleed, het gemis blijft voelbaar. “Mijn man Wim was wijs, humorvol en zachtaardig”, vertelt oma Riet. “Zijn overlijden had grote impact op mijn leven. ALS is de meest verschrikkelijke ziekte. Toch hadden we in die laatste twee jaar veel mooie momenten. Door de tranen heen hebben we het goed gehad. Het was goed zo.”
Een vloek In februari 1994 valt Wim op weg naar een vergadering. Gehavend komt hij thuis. “Hij zei: ‘nu is het echt mis met me’”, vertelt Riet. De klachten nemen toe en na maandenlang onderzoek wordt duidelijk wat er aan de hand is. “De neuroloog zei: u heeft Amyotrofische Laterale Sclerose. ‘Dat lijkt wel een vloek’, antwoordde ik. ‘Dat is het ook’, zei de arts. Terwijl hij ons uitlegde wat de diagnose inhield, heb ik mijn man stevig vastgehouden.”
“Ik zei tegen mijn man: we gaan iedere hindernis stap voor stap nemen en maken er het beste van. Ik heb het liefste dat ik had, zo goed mogelijk verzorgd.” Op 9 februari 1996 overlijdt Wim op 64-jarige leeftijd. Riet: “We hebben hem op Valentijnsdag begraven. Op die dag had ik alles wat ik liefhad bij me, maar moest ik mijn liefste laten gaan.”
3FM Serious Request In 2023 blaast radiozender 3FM Serious Request nieuw leven in en stapt Wijnand voor de allereerste keer het Glazen Huis in. Het goede doel dat jaar is Stichting ALS Nederland. Wijnand: “Ik ben niet gelovig, maar ik geloof wel dat toeval in sommige gevallen niet bestaat. Serious Request maakte een comeback, het ontplofte. Mede door de impact van alle verhalen. Ik was zes jaar oud toen mijn opa ziek werd en wist niet wat ALS was. De impact van de ziekte werd me pas duidelijk toen ik ouder werd. Mijn verblijf in het Glazen Huis vergrootte dit besef.” Oma Riet wordt nauw betrokken bij zijn week in het Glazen Huis en is dagelijks live in de uitzending te horen. “Ik zei: oma, word er maar onderdeel van.” “Ik vond het geweldig”, reageert oma Riet.
Samen impact maken Als ambassadeur verschijnt Wijnand regelmatig op evenementen van Stichting ALS Nederland, zoals de ALS Familiedag en de ALS Sunrise Walk. Dit jaar gaat hij ook nog eens hardlopend de Mont Ventoux op tijdens Tour du ALS. Wijnand: “Het is bijzonder om te zien hoe mensen met ALS zich inzetten. Strijdend tegen een vijand die zo ongelofelijk groot is, dat deze op papier niet te verslaan lijkt. Toch komen ze in actie. Niet voor zichzelf, maar voor al die anderen na hen.”
Een gevoel van ‘samen’ “Mijn werk als radio-dj draait om meer dan alleen plaatjes draaien”, vertelt Wijnand. “Het gaat om verhalen vertellen, mensen bij elkaar brengen en aanzetten tot actie. Hetzelfde doe ik als ambassadeur van Stichting ALS Nederland. Als ambassadeur besteed ik mijn tijd aan leuke dingen, met leuke mensen. Elk evenement voelt als een familiereünie. Er is altijd een gevoel van ‘samen’. Mijn talent inzetten voor zo’n mooi doel en samen met al die anderen impact maken, dat kost me geen tijd. Sterker nog: daar krijg ik waardevolle tijd voor terug.”
Tekst: Brenda van Veen, verschenen in ALSNU van april 2026.