Project Nederlandse ALS weefselbank

Project Nederlandse ALS weefselbank

 

Doel van het project Nederlandse ALS weefselbank

Door de beperkte beschikbaarheid van geschikte ziektemodellen voor ALS is het noodzakelijk dat onderzoekers kunnen beschikken over menselijk hersen- en ruggenmergweefsel dat na overlijden van een patiënt met ALS verkregen wordt.

Dit project beoogt dan ook het beschikbaar stellen van hersenweefsel van overleden patiënten met ALS voor (wereldwijd) ALS-onderzoek. Hiermee kunnen we een bijdrage leveren aan de oorzaak van ALS en in de toekomst aan een therapie voor ALS. Al ongeveer 30 jaar wordt er in het AMC en UMCU hersenmateriaal verzameld van ALS-patiënten (in totaal zijn bij 314 overleden ALS-patiënten hersenobducties verricht).

Methoden

  1. Het opstellen van protocollen voor de verwerking van hersenweefsel volgens wereldwijde standaarden alsmede het harmoniseren van deze protocollen tussen AMC en UMCU.
  2. Het samenvoegen van klinische, genetische en neuropathologische gegevens om tot een eventuele verfijning van de diagnose te komen.

Stand van zaken (december 2018)

Inmiddels is van 70 overleden ALS-patiënten het hersenweefsel opnieuw bestudeerd en is een definitieve pathologische diagnose gesteld. De genetische classificatie is door middel van een up-to-date techniek en verwerkt in een voorlopige database. Deze techniek is de ‘next generation sequencing (NGS)’, waarbij gebruik gemaakt wordt van een genenpanel met 20 bekende ALS-genen.

De Nederlandse ALS-weefselbank is een samenwerkingsverband met het New York Genome Center/NYGS gestart. DNA van 181 overleden patiënten is opgestuurd naar New York voor whole genome sequencing (WGS), een nog meer verfijnde methode om genetische afwijkingen op te sporen. We hebben inmiddels de data van 109 DNA-‘samples’ ontvangen. Materiaal van verschillende hersengebieden van 48 overleden ALS-patiënten en controles is naar New York gestuurd voor verder onderzoek (de zogeheten RNA analyse). We blijven hersenweefsel verzamelen en analyseren voor verder onderzoek.

Toekomstperspectief

Met hersenweefsel van overleden ALS-patiënten kan een brug worden geslagen tussen de dierexperimenten en het ALS-onderzoek in de kliniek. De toegevoegde waarde van de samenwerking tussen de Nederlandse ALS weefselbank met het genetisch instituut in New York is groot. Deze samenwerking biedt de mogelijkheid om nieuwe moleculair-genetische gegevens te verkrijgen. Dit zal naar verwachting bijdragen aan beter inzicht in het ontstaan van de ziekte en aangrijpingspunten voor therapie bieden. We verwachten dat het wereldwijde ALS-onderzoek zal profiteren van de kennis die dit onderzoek met zich zal meebrengen.

[projectnr. 2017-56]
Looptijd
5 jaar (2018-2022)
Begroting
€ 300.000,-