Domotica

Met je stem het koffiezetapparaat aanzetten, de gordijnen openen en de verwarming aanzetten; een scène uit Star Trek? Zeker niet. En er kan nog veel meer tegenwoordig. Makkelijker dan je denkt. Arthur de Grund van revalidatiecentrum Basalt: ‘Wij merken dat er door patiënten met ALS of vergelijkbare ziektebeelden nog relatief weinig gebruik wordt gemaakt van domotica. Dat is jammer want hiermee kunnen patiënten langer zelfstandig wonen en hun energie gebruiken voor leukere dingen.’ Het revalidatiecentrum introduceert patiënten in de wereld van de slimme technologie.

Eenvoudig beginnen
Arthur de Grund, fysiotherapeut bij Basalt: ‘De mogelijkheden op het gebied van stem gestuurde apparaten zijn zeer groot. Er is veel informatie op internet te vinden. Juist daardoor is de drempel voor veel patiënten om ermee te beginnen hoog.’ Basalt helpt haar patiënten om te starten met een eenvoudig en goedkoop pakket: de bediening van verlichting (zie: Maak je eerste domoticastap). Eenmaal daar aan gewend, is een tweede stap naar een uitbreiding makkelijker gezet.

Maak je eerste domoticastap

  • Koop een slimme speaker, ook wel ‘smart speaker’ of ‘home assistent’  (Ikea: zoekterm ‘home’ of Alexa van Amazone (om lampen te dimmen heb je nog een ‘bridge’ nodig)
  • Koop slimme lampen (een ledlamp met standaard fitting) waar je slimme lampen in kunt draaien. (verkrijgbaar bij o.a. Philips, IKEA en Action)
  • Je hebt een smartphone of tablet nodig
  • Installeren voor gebruik is vergelijkbaar met het installeren van wifi op je telefoon. Lukt het je niet zelf, vraag dan hulp aan een familielid of kennis. Of kijk een YouTube filmpje.

Wat kun je met de startersset?

  • Je lampen bedienen
  • Radio aanzetten en van zender wisselen
  • Afspraken in de agenda op je telefoon zetten
  • Wekker zetten op je telefoon (bijv voor medicijnen)
  • Vragen stellen aan het internet
  • Muziek op Spotify afspelen (als je een abonnement op Spotify hebt)

Huis van de Toekomst
Om patiënten te laten kennismaken met slimme technologie heeft Basalt een woonkamer met domotica ingericht: het zogenaamde ‘Huis van de Toekomst’. De toekomst die al tegenwoordige tijd is, zou je kunnen zeggen. Veel apparaten in de woonkamer kunnen worden bediend met een zogenaamde ‘slimme speaker’ FOTO. De slimme speaker ziet er uit als een gewone speaker met als enige verschil dat er niet alleen geluid úit komt, maar ook geluid ‘ín gaat’. Het commando dat je met je stem uitspreekt, pikt de speaker op waarna hij een signaal stuurt naar de apparaten zoals de lampen, de thermostaat, de gordijnen enz. Die apparaten moeten dan wel ‘slimme apparaten’ zijn. Dat wil zeggen dat ze het signaal moeten kunnen opvangen. Het signaal dat de speaker uitzendt, is een Wifi of een Zigbee signaal, afhankelijk van het apparaat dat het ontvangt. Een apparaat kun je ook slim máken door er een wifi ontvanger op te plaatsen, en zo kun je het zo gek niet bedenken of je kunt er een stem gestuurd apparaat van maken.

Vertaling naar de praktijk
Elmer Tiebacx, fysiotherapeut en adviseur Innovation, Quality + Research bij Basalt, legt uit dat er drie vormen van domotica zijn binnen de revalidatie: de omgevingsbesturing (bv lampen aan en uit zetten), fysieke ondersteuning (bijv. bij typen) en cognitieve ondersteuning (bijv. herinnering voor het nemen van medicatie). De behoeftes zijn per patiënt verschillend. ‘Als therapeut maak je een vertaling van de situatie van de patiënt naar de techniek die hem of haar kan ondersteunen. In het Huis van de Toekomst kun je hier met de patiënt mee oefenen. Zodoende is het een extra therapieplek.’

Lexie
Werner Bakker is PLS-patiënt. Zijn gezondheidssituatie werpt steeds meer drempels op maar hij heeft geen last van de technologie-drempel die veel anderen wel hebben. ‘Het is echt vrij simpel en je hebt er veel gemak van.‘, vertelt hij in de woonkamer van zijn huis. Werner kreeg in 2013 de diagnose PLS. Hij woont alleen, is rolstoelafhankelijk en de laatste tijd gaat zijn handfunctie merkbaar achteruit. Zelf heeft hij een Engelstalige slimme speaker, genaamd ‘Alexa’.

‘Alexa!, roept hij de speaker tot de orde, ‘Turn on kitchen’, en daar flipt de lamp in de keuken aan. ‘Alexa! Play rock music’ De schorre stem van Bruce Springsteen vult de kamer. Werner vertelt honderduit over wat er allemaal kan met domotica. Gordijnen dichtdoen, je keukenwekker zetten, stofzuigen, de deur openen, noem maar op. Terwijl hij vertelt, springt kat Lexie op de bank en vleit zich neer om door het bezoek geaaid te worden. Werner: ‘Door mijn slimme speaker heb ik meer vrijheid. Nu kan ik, nadat de verzorger is weggegaan, nog tv kijken. Als ik wil slapen, kan ik de tv zelf uitzetten met de slimme speaker. Door dit hulpmiddel kan ik hier langer blijven wonen. Ik zou tegen mensen in mijn situatie willen zeggen. ‘Gewoon beginnen. Niet bang zijn. Het is niet duur en niet moeilijk.’ Kat Lexie is van het geaai een beetje geprikkeld geraakt en zet haar tanden in de hand van het bezoek. ‘Lexie!’ Helaas luistert Lexie niet zo goed als Alexa.