Met celsystemen ingrijpen in C9orf72-genafwijking

Met celsystemen ingrijpen in C9orf72-genafwijking

 

Grootschalige studies naar de ziekte ALS suggereren dat genetische factoren van invloed zijn op het ziekteverloop. Dit geldt met name wanneer er sprake is van de C9orf72-genafwijking, de meest voorkomende ALS-mutatie (bij 8-10% van alle ALS-patiënten). Daarom is het belangrijk om inzicht te krijgen in de manier waarop genetische factoren de aanmaak van de C9orf72-genafwijking beïnvloeden. Dit gebeurt door de ontwikkeling van celsystemen.

Het onderzoek

In dit onderzoek richten we ons op de meest voorkomende genetische verandering in ALS-patiënten (gevonden in 8-10% van alle patiënten): een stukje van zes DNA bouwstenen. Nadat dit stukje zich tientallen tot meer dan honderd keer heeft herhaald, heeft dit zich genesteld in het gen C9orf72. Wanneer dit repeterende DNA-stukje wordt afgeschreven, leidt dat tot ongewenste RNA- en eiwitklonteringen in de motorneuronen van ALS-patiënten.

Doel van ons onderzoek is om nieuwe aangrijpingspunten te vinden om het afschrijven van dit repeterende blokje DNA in C9orf72 tegen te gaan. Hiertoe ontwikkelen we nieuwe celsystemen om te kunnen screenen naar eiwitten die betrokken zijn bij het afschrijfproces van repeterend DNA in ALS.

Update 30 juni 2019

Tijdens dit onderzoek hebben we ontdekt dat het niet makkelijk is om het afschrijven van het repeterende stukje ALS in celsystemen na te bootsen, noch om de grootte van de repeterende sequentie goed te bepalen. Na twee jaar van het onderzoek is de conclusie dat we langer dan verwacht nog bezig zijn om onze celsytemen te genereren, waarbij we (1) een nieuwe technologie ontwikkelen om het repeterende DNA in kaart te brengen en (2) de nieuwste inzichten gebruiken om deze goed afgeschreven te krijgen in celsystemen.

De verwachting is dat we in het derde jaar van het onderzoek zullen slagen om de celsystemen gereed te hebben en de screen uit te voeren. We gaan daarbij leren of er factoren bestaan die neuronen helpen om het ALS repeterende DNA stukje af te schrijven. Ook zullen we bestuderen of deze mogelijk als aangrijpingspunt kunnen dienen om te voorkomen dat neuronen deze ziekte-veroorzakende handeling kunnen uitvoeren.

 

[projectnr. 2017-59]
Looptijd
3 jaar (2017 - 2020)
Begroting
€ 395.000,-